Wpisy

Regulacje antykryzysowe w podatku od nieruchomości

Wracamy z tematyką stricte podatkową, ale tym razem chcielibyśmy przyjrzeć się regulacjom antykryzysowym dotyczącym podatku od nieruchomości. 

Czy przedsiębiorcy mogą liczyć na jakiekolwiek ułatwienia w tym zakresie? Z jakich instrumentów prawnych mogą skorzystać w celu obniżenia kosztów w obrębie podatku od nieruchomości? 

Uwagi ogólne

Na początek kilka słów wstępu. Podatek od nieruchomości jest specyficzną daniną publicznoprawną, której wysokość nie zależy od sytuacji finansowej przedsiębiorcy. Stawka podatku dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej uchwalana jest corocznie przez radę gminy. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych przewiduje ściśle określone zwolnienia od podatku. Ponadto, rada gminy również może wprowadzić zwolnienia lub stawki preferencyjne w drodze uchwały dla określonych obiektów na terenie danej gminy.

Posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę

Co do zasady fakt, że przedsiębiorca nie uzyskuje dochodów z prowadzonej działalności, nie ma wpływu na wysokość podatku od nieruchomości. Podatek ten jest należny nawet wtedy, gdy przedsiębiorca nie prowadzi faktycznie działalności na terenie danej nieruchomości. Z punktu widzenia podatku od nieruchomości istotny jest bowiem sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę. W obecnym czasie wielu przedsiębiorców może stanąć więc przed koniecznością uiszczenia podatku od nieruchomości, nawet jeśli nie osiąga dochodów, czy też nie prowadzi aktualnie działalności gospodarczej. Fakt, że restauracja czy klub fitness są od dwóch miesięcy zamknięte, nie będzie się w żaden sposób przekładał bezpośrednio na zmniejszenie tej daniny.

Co zatem mógłby zrobić przedsiębiorca w celu zmniejszenia obciążenia, wygenerowania oszczędności? Czy w tej sytuacji są dostępne jakiekolwiek ułatwienia dla przedsiębiorców będących podatnikami podatku od nieruchomości?

Ulgi na wniosek podatnika

Po pierwsze, dostępne są instrumenty ulgowe przewidziane w Ordynacji podatkowej na indywidualny wniosek strony tj. umorzenie, rozłożenie na raty, czy odroczenie terminu płatności należności. Każdy tego typu wniosek musi być uzasadniony ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, poparty argumentacją oraz dowodami na okoliczność pogorszenia się sytuacji majątkowej przedsiębiorcy. Decyzja organu podatkowego jest uznaniowa, co oznacza, że to organ będzie decydował na podstawie przedłożonych informacji i ustalonego stanu faktycznego, czy według niego zostały spełnione przesłanki do udzielenia wnioskowanej pomocy. Nie trzeba dodawać, że organy podatkowe z zasady niechętnie decydują się na tego typu pomoc.

Zwolnienie i przedłużenie terminu płatności podatku

Drugim instrumentem, jaki można zastosować, jest zwolnienie przysługujące z uchwały, o którym była mowa na wstępie. Ustawodawca już w pierwszej tzw. tarczy antykryzysowej przewidział możliwość uchwalania przez gminy zwolnień z podatku od nieruchomości gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, wskazanym grupom przedsiębiorców, których płynność finansowa uległa pogorszeniu w związku z ponoszeniem negatywnych konsekwencji ekonomicznych z powodu COVID-19. Rada danej gminy może uchwalić, za część roku 2020, zwolnienie z podatku gruntów, budynków i budowli, wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej dla wskazanych przez gminę grup przedsiębiorców. W tej gminie przedsiębiorca nie będzie musiał płacić podatku od nieruchomości. Jeśli chodzi o Poznań, to uprawnione organy samorządowe do tej pory nie zdecydowały się na wprowadzenie na mocy uchwały zwolnień od podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców dotkniętych skutkami pandemii COVID-19. Oznacza to, że przedsiębiorcy w odniesieniu do nieruchomości położonych na terenie Poznania, mogą skorzystać wyłącznie z instrumentów ulgowych przewidzianych w Ordynacji podatkowej na indywidualny wniosek, o których była mowa powyżej.

Dodatkowo, w ustawie przewidziano możliwość przedłużenia terminów płatności rat podatku od nieruchomości, płatnych w kwietniu, maju i czerwcu 2020 r., nie dłużej niż do 30 września 2020 r. w drodze uchwały Rady Gminy. Przedłużenie terminów mogłoby objąć wskazane grupy przedsiębiorców, których sytuacja finansowa pogorszyła się wskutek koronawirusa. W Poznaniu ten instrument również nie został zastosowany, na przedłużenie płatności podatku zdecydowały się natomiast niektóre gminy ościenne.

Opłata prolongacyjna

W tym momencie należy wskazać, że zgodnie z ustawą podatnicy co do zasady nie będą musieli ponosić kosztu opłaty prolongacyjnej w związku z odroczeniem terminu płatności podatku lub rozłożeniem zapłaty podatku na raty, albo odroczeniem lub rozłożeniem na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami. Zwolnienie z obowiązku jej opłacenia będzie trwać w okresie epidemii oraz w okresie 30 dni bezpośrednio następujących po jego odwołaniu.

W zakresie podatków lokalnych, w tym podatku od nieruchomości, decyzję może podejmować wyłącznie rada gminy, ponieważ to ona jest uprawniona do wprowadzania opłaty prolongacyjnej. W Poznaniu Rada Miasta podjęła w dniu 28 kwietnia 2020 r. uchwałę, na mocy której opłata prolongacyjna nie będzie pobierana w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemiologicznego albo stanu epidemii ogłoszonych w związku z COVID-19. Uchwała wejdzie w życie w terminie 14 dni od dnia jej ogłoszenia, tj. w dniu 22 maja 2020 r.

Audyt w zakresie podatku od nieruchomości

Poza wskazanymi możliwościami, zawsze warto przeanalizować z pomocą specjalisty, czy podatek od nieruchomości jest płacony przez przedsiębiorcę w należnej wysokości. Niejednokrotnie w trakcie audytu okazuje się bowiem, że przedsiębiorca płaci podatek za obiekty, które w ogóle nie stanowią przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych lub też płaci ten podatek w zawyżonej kwocie. W takiej sytuacji podatnik jest uprawniony do złożenia korekty deklaracji w odniesieniu do bieżących płatności oraz wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości w odniesieniu do już zapłaconego podatku. Co ważne, wniosek o stwierdzenie nadpłaty może objąć okres nawet do 5 lat wstecz, a więc zdecydowanie warto przeprowadzić audyt w zakresie podatku od nieruchomości.

Temat podatków jest rozległy i często zawiły, warto więc korzystać ze sprawdzonych informacji, żeby nie narazić się na nieprzyjemne konsekwencje. Któryś z przytoczonych aspektów nie jest dla Ciebie jasny? A może nasunęło Ci się inne pytanie, które wymaga analizy prawnej? Skontaktuj się z nami!

A jeżeli chcesz być na bieżąco z naszymi publikacjami oraz otrzymywać cotygodniową dawkę wiedzy, zapisz się do naszego newslettera.

 

Autor: Aneta Szafałowicz

POMOC PUBLICZNA – Możliwe trudności w dostępie do wsparcia państwa w zakresie zwolnienia z opłacania należności wobec ZUS

Zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek, o którym mowa w „tarczy antykryzysowej”, obejmuje przedsiębiorców nieposiadających na dzień 31 grudnia 2019 roku zaległości z tytułu składek za okres dłuższy niż 12 miesięcy.

Dlaczego? Ponieważ to wsparcie stanowi pomoc publiczną.

Wynika to wprost z art. 15zzzh ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 i 567 oraz 568), który stanowi, że wsparcie, o którym mowa m. in. w art. 15zzb-15zze, 31zo oraz 31 zy(10) – zwolnienie z konieczności opłacania składek – stanowi pomoc publiczną, mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce. Potrzymane to zostało w art. 73 ust. 53 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-COV-2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 695).

Znajduje to ponadto potwierdzenie ponadto w Komunikacie Komisji Europejskiej z dnia 20 marca 2020 roku – Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (2020/C 91 I/01) (Dz. Urz. UE C 91I) oraz w interpretacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który odwołuje się pośrednio również do ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe. Komunikat Komisji odwołuje się natomiast do art. 107 ust. 3 lit. b) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Zgodność z rynkiem wewnętrznym pomocy przyznawanej przez Państwo Członkowskie) oraz art. 108 (Badanie systemu pomocy w Państwach Członkowskich) – konieczność ustalenia możliwości uzyskania pomocy publicznej.

To z kolei może mieć znaczny wpływ na możliwość uzyskania dostępu przez niektóre podmioty do wsparcia państwa polegającego na otrzymaniu wsparcia finansowego, czy na zwolnieniu z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych.

Pomoc, o której mowa, może być udzielana:

  • przedsiębiorcy, który na dzień 31 grudnia 2019 r. nie spełniał kryteriów przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1, z późn. zm.),
  • nie później niż do 31 grudnia 2020 r.,
  • o ile jej wartość, nie przekracza, łącznie z inną pomoc udzielaną zgodnie z Sekcją 3.1 Komunikatu Komisji – Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19, kwoty 800 000 EUR na przedsiębiorstwo.

Przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji zgodnie z powołanym wyżej rozporządzeniem nr 651/2014 to takie, wobec którego zachodzi co najmniej jedna
z poniższych okoliczności:

a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów niniejszego przepisu „spółka z ograniczoną odpowiedzialnością” odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek podanych w załączniku I do dyrektywy 2013/34/UE, a „kapitał zakładowy” obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne;

b) w przypadku spółki, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej kapitału wykazanego w sprawozdaniach finansowych tej spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Do celów niniejszego przepisu „spółka, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie” odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek wymienionych w załączniku II do dyrektywy 2013/34/UE;

c) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym podstępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jej wierzycieli;

d) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo otrzymało pomoc na ratowanie i nie spłaciło do tej pory pożyczki ani nie zakończyło umowy o gwarancję lub otrzymało pomoc na restrukturyzację i nadal podlega planowi restrukturyzacyjnemu;

e) W przypadku przedsiębiorstwa, które nie jest MŚP, jeśli w ciągu ostatnich dwóch lat:

  1. stosunek księgowej wartości kapitału obcego do kapitału własnego tego przedsiębiorstwa przekracza 7,5 oraz
  2. wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem EBITDA tego przedsiębiorstwa wynosi poniżej 1,0.

Wobec czego trudną sytuację ustala się na podstawie przede wszystkim dokumentów finansowych (bilans, rachunek zysków i strat) za ostatni zamknięty okres księgowy. W związku z powyższym podmiot ustalający swoją sytuację powinien się oprzeć na sporządzonych przez siebie sprawozdaniach za ostatni zamknięty okres, a podmiot sprawdzający brać te dane pod uwagę.

W tym miejscu chciałbym zwrócić uwagę na Komunikat Komisji Europejskiej z 1.10.2004 r. — Wytyczne wspólnotowe dotyczące pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (2004/C 244/02) (Dz. Urz. UE C 244/2).

Komisja wskazała, że w rozumieniu tych wytycznych nowoutworzone przedsiębiorstwo nie kwalifikuje się do pomocy na ratowanie lub restrukturyzację nawet wtedy, gdy jego pierwotna sytuacja finansowa jest niepewna. Dotyczy to na przykład sytuacji, gdy nowe przedsiębiorstwo powstaje z likwidacji poprzedniego lub nawet tylko przejmuje jego aktywa. Przedsiębiorstwo zasadniczo uznaje się za nowoutworzone w okresie pierwszych 3 lat po rozpoczęciu działalności w danej dziedzinie.

Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. powołane powyżej odnosi się do wytycznych z 1.10.2004 r.

Z analizy powyższych przepisów oraz obserwacji sposobu funkcjonowania „nowych” podmiotów gospodarczych oraz – co jest tutaj ważne – przyjęcia, że nowoutworzone przedsiębiorstwa nie potrzebują szczególnej pomocy, ponieważ normalnym jest ich charakterystyczny model rozwoju – można jednak próbować wysnuć wniosek, iż przedsiębiorstwa funkcjonujące krócej niż 3 lata, jako podmioty będące w fazie rozwoju, dążąc do osiągnięcia konkretnego celu gospodarczego – nie powinny być uznawane za przedsiębiorstwa znajdujące się w trudnej sytuacji jak to wynikać może ze stanowiska niektórych instytucji państwowych lub doniesień medialnych. To z kolei prowadzić może do wniosku, że mogłyby ubiegać się o wsparcie państwa w tym trudnym dla gospodarki okresie.

Wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej Margrethe Vestager, odpowiedzialna za politykę konkurencji, stwierdziła: Skutki gospodarcze epidemii COVID-19 są poważne. Musimy działać szybko, aby w największym możliwym stopniu poradzić sobie z jej skutkami. Musimy przy tym działać w sposób skoordynowany. Nowe tymczasowe ramy prawne umożliwiają państwom członkowskim wykorzystanie pełnej elastyczności, jaką przewidują zasady pomocy państwa, w celu wsparcia gospodarki w tym trudnym czasie.

Takie stanowisko wskazuje, że można oczekiwać podejścia państw członkowskich nastawionego na szeroki zakres działania na rzecz poprawy kondycji przedsiębiorców w Unii Europejskiej.

Programy pomocowe możliwe do stosowania przez państwa członkowskie mogą wskazywać również inne formy np. bezpośrednie dotacje, zaliczki zwrotne lub korzyści podatkowe – zwolnienia podatkowe, gwarancje, mechanizmy subsydiowania stóp procentowych, czy ubezpieczenia kredytów eksportowych. Nie są to oczywiście wszystkie formy pomocy, ale
w tym artykule skupiliśmy się na składkach ZUS.

Kolejne formy pomocy publicznej poddamy analizie w następnych artykułach. Jeżeli masz jakiekolwiek pytania, skonktaktuj się z nami. Potrzebne informacje znajdziesz w zakładce Kontakt.

 

Autor: Bartłomiej Koziara